Martine Romer

Laatst zag ik in het programma Goudzoekers (VPRO) een uitzending over ZZP’ers. Bijna alle geïnterviewde ZZP’ers hadden een arbeidsongeschiktheidsverzekering noch pensioenopbouw.

De maatschappij verandert, dat is duidelijk. Oude structuren voldoen niet (altijd) meer. Zo ontstaat er nu aan de ene kant een steeds kleiner wordende groep mensen in vaste dienst met benodigde verzekeringen en pensioenopbouw. En aan de andere kant een steeds groeiende groep ZZP’ers. De ZZP’er bestaat overigens niet. De groep omvat mensen met verschillende beroepen en diverse opleidingen / achtergronden.

Zelf mis ik in de discussie ZZP’ers van verschillende leeftijden.

In 1983, toen ik afstudeerde, was de werkloosheid enorm hoog. Toch dacht je er niet aan om voor jezelf te beginnen. Behalve als je advocaat of tandarts wilde worden. Of uit een ondernemersgezin kwam. Voor jezelf beginnen kwam als mogelijkheid zelfs niet bij je op. In mijn omgeving kwam het ook niet voor. Dat is nu wel anders! Voor jezelf beginnen is een heel normale optie.

Mijn generatie – de 50 plussers, op latere leeftijd voor zichzelf begonnen – komen uit een heel andere samenleving, hebben een ander perspectief. Voor sommigen zat er niets anders op. Ze konden geen nieuwe baan vinden na een reorganisatie en zijn voor zichzelf gestart. Daardoor kennen zij vaak wél een stuk pensioenopbouw. Een heel verschil met de twintigers van nu.

De twintigers van nu kiezen wél bewust voor een bestaan als ZZP’er. Voor hen is dat een van de mogelijkheden. Ik vind dat hoopgevend. Zelf kom ik ze, als lid van The Hub Rotterdam, regelmatig tegen. Ze zijn aanstekelijk, met zoveel enthousiasme, betrokkenheid en idealisme. Kun je met jouw ideeën, idealen, mogelijkheden niet terecht bij een organisatie of bedrijf? Dan begin je toch voor jezelf?!

Wat een verschil met toen wij – vijftigers – op de arbeidsmarkt kwamen. Waren wij idealistisch? Dan wilden we bijvoorbeeld werken bij ontwikkelingssamenwerking.

Met de veranderingen in de maatschappij, ben ook ik veranderd. Geregeld kijk ik nu naar een mooie zin van Toon Verhoeven, die ik vond in een scheurkalender: Verbeter de wereld, begin voor jezelf!

Onlangs ontbeet ik met kleine ondernemers/zzp’ers die nog niet zo lang zelfstandig bezig waren. Een ontbijt om ervaringen uit te wisselen. Natuurlijk kwam er veel herkenbaars langs!

Ik herinner mij zelf nog goed dat, toen ik begon – ruim anderhalf jaar geleden – mensen in mijn omgeving zeiden: “Kun je daar wel inkomen uithalen? Heb je al klanten?” Mensen realiseren zich niet, dat dit mogelijk dodelijke vragen zijn voor beginnende zelfstandigen, die uit een andere werksituatie komen. Die wel vol initiatieven en plannen zitten. Maar voor wie het ook een onzeker avontuur kan zijn.

Dit type reacties is heel gebruikelijk. Zo heb ik een oud-collega, die een site én een
e-boek over financiële vraagstukken heeft gemaakt. Een enorme uitdaging en inzet is hiervoor nodig. “Wat?”, zeiden mensen in zijn omgeving. “Er zijn al zoveel financiële sites….” Niets is zo herkenbaar voor coaches om te horen: “Het lijkt wel of iedereen tegenwoordig coach is.”

Een tip in dit soort situaties. Ook al zijn het vrienden, familie en mogelijke andere contacten die het goed met jou voor hebben, mijd ze in de beginperiode of in andere voor jou moeilijke periodes. Ze bedoelen het vaak goed, maar in zo’n situatie geldt: onbevangenheid loont. Gewoon doorgaan met waarin je gelooft.

Zoek vooral mensen op die wél enthousiast reageren of vragen: “Kan ik je ergens mee helpen?” Al zeggen ze alleen maar: “Mocht je geen geld meer hebben, dan kan je altijd bij mij komen eten .”
Of: wissel ervaringen uit met andere beginnende ondernemers. Die hebben soortgelijke ervaringen. Dit geeft morele steun. En het levert soms ook nog interessante tips op.

Is het niet mogelijk om goedbedoelende familie en vrienden tijdelijk te mijden? Bijvoorbeeld, omdat dit je schoonouders zijn, die op de kinderen passen? Vertel dan welke voordelen dit ook voor hen oplevert. Die zijn ongetwijfeld te vinden. Een suggestie: Ïk ben nu een veel vrolijker mens. Dat is plezieriger voor mijn omgeving. Toch?”

Voordat ik startte met mijn eigen bureau, schreef ik – zoals iedere startende ondernemer – mijn bedrijfsplan. En vanzelfsprekend stonden daarin hoofdstukken over organisatie, financiën, marketing.
Ik voegde echter ook een hoofdstuk toe onder het kopje: overig. Daarin beschreef ik twee voor mij belangrijke aspecten om succesvol te kunnen zijn: inspiratie en rust. Over inspiratie schreef ik al eerder. In dit artikel gaat het over het belang van rust.

Rust. Even “niets doen”. Het wordt nogal eens vergeten. Natuurlijk, er moet brood op de plank komen. Er moet geld verdiend worden. En vaak is er de onuitgesproken ‘druk’ van de omgeving. Of zijn er de overtuigingen waarmee je bent opgegroeid. Je moet werken voor je geld. Je kunt niet zomaar rondlummelen. Dat levert niets op.

Deze tijd van het jaar leent zich mooi voor het thema “rust”. Ik heb ooit ontdekt, dat – als je je met volle energie wilt inzetten voor dát wat je belangrijk vindt, je je regelmatig even terug moet trekken. De dingen gewoon te laten voor wat ze zijn. Op die momenten, merkte ik, kwamen als vanzelf de ideeën en de oplossingen voor de keuzes, dilemma’s en vraagstukken die in mij leven.

Een mooi boek in dit verband is De Creatiespiraal van Marinus Knoope. Hij schreef het al in 1998. Zelf las ik het voor het eerst in 2000. Om de paar jaar lees ik het opnieuw en voel ik mij weer gesterkt. Inspiratie en rust zijn hard nodig.

De periode van half december tot half januari is bij uitstek geschikt voor bezinning, rust, nadenken, dingen te laten gaan. Om in de loop van januari weer vol energie nieuwe ideeën en activiteiten te kunnen oppakken. Ik krijg al weer zin in het nieuwe jaar!

In (loopbaan)testen op zoek naar iemands kwaliteiten, zie je vaak van die tegenstellingen: ben je een denker of een doener? En dan moet je kiezen. Naast het feit, dat iemand zowel denker als doener kan zijn – het ligt nooit 100% zwart wit – worden de kwaliteiten ook nog eens in stereotype woorden neergezet.

Zo merkte ik dat ik moeite had met het begrip “aanpassen”. Plots bedacht ik me: als je “aanpassen” nu eens verandert in “meebewegen”? Er ontstond een volledig ander gevoel. “Meebewegen” vind ik juist heel mooi. Ik zie een vloeiende beweging voor me, een soort dans in een gesprek. Bij “aanpassen” blijft er voor mij (bijna) niets van jezelf over.

Nog zo’n begrip: controle houden versus structuur ergens in aanbrengen. Het tweede voelt voor mij veel beter dan het eerste. Bij het eerste zie ik iemand, die krampachtig het stuur vasthoudt en schichtig om zich heen kijkt. Geen enkele flexibiliteit te zien. Terwijl ik bij het tweede meer een beeld krijg van een man of vrouw die door ergens structuur in aan te brengen, óók controle kan houden over de activiteiten. En tegelijkertijd flexibiliteit kan inbouwen. Heb je een goede basis gebouwd, dan kun je ook loslaten.

Kortom, de uitdaging ligt in de gevoelswaarde die je bij zo’n woord krijgt. Woorden beïnvloeden namelijk op onbewuste wijze jouw gevoel, jouw mening. Wat voor de een vanzelfsprekend is, is dat voor de ander niet. Wat voor de één een neutraal woord is, kan voor de ander een bijzondere lading hebben. Omdat hij dat woord associeert met een voor hem fijne of juist vervelende situatie.

Het is dus heel belangrijk om onze woorden goed te kiezen en af te stemmen met de ander. Zodat je elkaar kunt begrijpen en écht contact kunt maken met elkaar.

Coaches en trainers zijn een groot deel van hun tijd bezig met het motiveren en inspireren van anderen. Dat kan niet zonder dat zij zelf ook geïnspireerd worden!
Wie inspireert mij?

Dat kunnen bekende mensen zijn, maar ook “gewone” mensen in mijn omgeving. Een van mijn buren bijvoorbeeld is een 99-jarige oud-acteur, die in vol ornaat regelmatig naar buiten gaat om te collecteren voor goede doelen. Zo haalt hij met een kwinkslag en een paar melkbussen heel wat bijdragen naar binnen. Ik vind het fantastisch dat iemand op die leeftijd nog zo betrokken bezig kan zijn.

Inspirerende mensen zijn ook te vinden bij The Hub (in Rotterdam en Amsterdam). Zo zijn er in Amsterdam twee coaches te vinden, Joel Monk en Laurens van Aarle, die als een van hun doelen hebben gesteld: andere coaches te inspireren. Kijk eens op hun website Coaches Rising
In het voorjaar heb ik elke woensdag kunnen luisteren naar inspirerende gesprekken met experts op het gebied van coaching. Niet alleen kreeg ik hiermee morele steun, ik werd er ook vrolijk van.

The Hub heeft nu voor de tweede maal in haar geschiedenis een Summer School Hub Summer School. Daar worden veel inspirerende activiteiten georganiseerd. Zelf heb ik met vijf andere enthousiaste mede-Hub leden een workshopdag opgezet. Hierbij de “officiële” aankondiging:

A Day to be Moved

Eén dag, twee ruimtes en zes workshops! Zaterdag 21 augustus 2010 kun je in Rotterdam kennismaken met verschillende vormen van beweging, dans en meditatie. Yoga, 5Ritmes®, Aikido, InterPlay® en meer. De workshops worden begeleid door professionele en ervaren trainers. Lees meer over deze dag op de speciaal gemaakte website: A Day to be Moved