Vraag aan iemand van 50 jaar of hij is geworden wat hij wilde worden toen hij 18 jaar was. Grote kans dat zijn carrière heel anders is gelopen dan gedacht. Zo wordt vaak geëist van jonge hoger opgeleiden in het bedrijfsleven om aan carrièreplanning te doen. Waar sta je over 5 jaar? En als het dan niet loopt zoals gepland, levert dat behoorlijk wat frustratie op.
Een loopbaan – trouwens je hele leven – valt niet altijd te plannen. Dat betekent overigens niet, dat je helemaal niets moet plannen of dat je nergens over na hoeft te denken.
Wel is het goed om soms zaken aan toevallige factoren over te laten en daar niet meteen zenuwachtig over te doen. In ons over gereguleerd land is dat nog niet altijd eenvoudig. We zijn niet gewend om risico’s te nemen. Wie weet wat er kan gebeuren?
Wat is er voor nodig om ergens te komen op loopbaangebied? In ieder geval de vaardigheden en kennis die bij een bepaalde functie horen. Maar wat te denken van jouw (sociale) achtergrond? Uit wat voor een soort gezin kom je? Wat heb je meegekregen? Op welke school heb je gezeten? Dat telt nog steeds mee.
Kijk eens naar het onlangs gepubliceerde proefschrift van Mick Matthys. Hieruit blijkt dat hoogleraren oorspronkelijk afkomstig uit arbeidersgezinnen er veel langer over hebben gedaan om die functie te bereiken, ondanks hun gebleken geschiktheid. Zij kenden simpelweg de sociale codes niet van de mensen voor wie het vanzelfsprekend is om dit soort functies te bekleden.
Ook is van belang wat je toevallig mee krijgt onderweg. Het boek van Malcolm Gladwell: Outliers (Uitblinkers in de Nederlandse vertaling) geeft een fascinerend beeld van de wijze waarop bijv. Bill Gates (Microsoft) alle geluk mee had in de omgeving waarin hij verkeerde. En hij had de juiste leeftijd op het juiste moment. Het boek betoogt, dat je natuurlijk wel een basis IQ nodig hebt, maar dat daarna allerlei andere factoren een rol gaan spelen.
Soms is dat niet op het eerste gezicht herkenbaar. Hoe komt het dat bijna alle sterspelers van het nationale ijshockeyelftal van Canada geboren zijn in de maanden januari, februari en maart? Dat lijkt toeval, maar is het niet, laat Malcolm Gladwell zien.
Ook in mijn eigen omgeving zie ik carrières heel anders verlopen dan van te voren gepland. Wat had jij willen worden, toen je 18 jaar was. En? Is dat gelukt?
0 Response to “Toeval speelt ook een rol”